Hava Kompresörü

Atmosferdeki havayı sıkıştırarak basıncını artıran, yani basınçlı hava üreten makinelere hava kompresörü denmektedir. Hava kompresörleri üçe ayrılır; pistonlu kompresörler, vidalı kompresörler ve santrifüj kompresörler. Basınçlı hava sistemleri ise basınçlı hava tankları, basınçlı hava kurutucuları, basınçlı hava hattı filtreleri ve basınçlı hava dağıtımından oluşmaktadır. Enerjiyi geri kazanma, ekonomiklik ve yük faktöründe kullanılırlar.

Hava kompresörü çeşitleri kendi içlerinde farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıklar kompresyonun kademe sayısına, soğutma yöntemine, sürme yöntemine, yağlanma yöntemine ve standart pakete göre değişkenlik göstermektedir. Hava kompresöründe basınçlı hava tankları sayesinde kompresörün hızlı bir çevrim yapması önlenir. Kompresyon modülü, emiş kontrol sistemi ve motorda bulunan aşınma ve yıpranma azalır. Hava akışındaki dalgalanma hava tankı sayesinde giderilir. Sıcaklık artışı giderilir. Ani ve aşırı hava basınç taleplerinde aşırı yüklenmeyi önler. Hava kompresörü hava sıkıştırıcı anlamında kullanılmaktadır. Pistonlu kompresörler pozitif yer değiştirmeli çeşitleri arasındadır. Havanın kapalı hacim içinde itelenerek sıkıştırılması ve yüksek basınç olan tarafa doğru ötelenmesidir. Vidalı hava kompresörü de aynı şekilde pozitif yer değiştirmeliler arasındadır ve çok yaygın kullanım alanı vardır. Kapalı hava gövdesinde havayı sıkıştıran rotorlar yardımıyla hava basıncı oluştururlar. Turbo kompresörler ise dönen impeller ile havaya enerji sağlayan dinamik kompresörlerdir.

Hava kompresörü sistemlerinde basınçlı hava kurutucuları da yer almaktadır. Nem, sıvı ya da buhar basınçlı havada bulunur ve basınçlı havaya aktarılır. Sistemden yeterince bu nem uzak tutulmazsa verim kaybedilir ve bakım ihtiyaçları artarak ekonomik anlamda zarar verir. Sıkıştırılmış hava çok farklı amaçlar için de kullanılmaktadır. Buna örnek verecek olursak; pet şişelerin içi ya da araba lastiklerinin şişirilmesi gibi pek çok alanı örnek gösterebiliriz. Hava kompresörünün kapasitesi belli bir zaman aralığında hareket ettirdiği gazın hacmi ile eşdeğerdir. Bir boru içinde bulunan ve akan gazın miktarına debi adı verilir. Kompresörün çıkış borusunun debisi, hava kompresörü kapasitesine eşittir. Kompresörler, gazları sıkıştırdıklarından dolayı giren gazın hacmi her zaman çıkan gazın hacminden daha fazladır. Giriş ve çıkış debileri böylelikle aynı olmayacaktır. Hava kompresörü kapasitesini ya da akış debisini değiştirebilmek için farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bunlar için emme borusu ya da vana kullanılabilir.

Hava kompresörleri üretici firmaya, markasına göre fiyatlarında değişkenlik göstermektedir. Ancak günümüzde yaygınlaşan kompresör kullanımı nedeniyle firmalar kar payını düşük tutmaktadırlar. Farklı kompresörler arasındaki fiyat farkının az olması bu nedenle çok dikkat çekmemektedir.